3 . تقويم جلالى ( ملكى ) هيئتى از رياضىدانان و منجمان عهد ملكشاه به نام‌هاى : حكيم عمر خيامى ( 438 تا 440 - 517 ) ، حكيم ابو العباس فضل بن محمد لوكرى مروزى ، مظفر اسفزارى ( متوفّى قبل از 515 ) ، ميمون بن نجيب واسطى ، ابن كوشك معمورى بيهقى و چند تن ديگر در اصفهان ، پس از فراهم نمودن تجهيزات نجومى ، كار اصلاح تقويم و پايه‌گذارى تقويمى به نام تقويم جلالى را از سال 467 آغاز نمودند و پس از چهار سال تلاش در 471 اين امر مهم را در مقياس ساده‌تر و بدون ذكر تفصيل علمى به انجام رساندند . چون در سال 471 قمرى ، نوروز 448 يزدگردى ، تقريبا بر 13 برج حوت منطبق بود ، ازين‌رو ، 18 شبانه‌روز از ماه فروردين 448 يزدگردى را حذف نمودند و روز 19 فروردين 448 يزدگردى ، مطابق اوّل فروردين سال يكم جلالى ( 1 فروردين 458 ش ) را بر نقطهء اعتدال بهارى تثبيت نمودند . اصول تقويم جلالى به شرح زير است : الف . تعيين نوروز : براى تثبيت دايمى نوروز تقويم جلالى بر نقطهء اعتدال بهارى ، قاعدهء نوروز تحويلى تقويم سلطانى ( - بند الف - مبحث 2 ) ، از طرف هيئت منجمان ملكشاه در اصفهان ، پذيرفته شد . ب . ترتيب و توالى كبيسه‌ها : در اين‌باره تاكنون هيچ‌گونه سند و مأخذ معتبر علمى ، به دست نيامده است تا با بررسى اين‌گونه مدارك به كيفيت و چگونگى ترتيب و توالى كبيسه‌هاى تقويم جلالى كه امروزه به‌صورت يكى از مشكل‌ترين و پيچيده‌ترين مسائل نجومى و تاريخى درآمده است ، پى ببريم . ليكن از قرن هفتم قمرى به بعد ، منجمان و مورخان قديمى ايران به استناد مقدار متوسط كسر سال شمسى حقيقى كه در زيج‌هاى مختلف قديم ، نوشته شده است ، ترتيب خاصى از كبيسه‌هاى چهار و پنج‌ساله در دوره‌هاى 29 ، 33 و 37